الشيخ ناصر مكارم الشيرازي ( مترجم : سيد محمد جواد بنى سعيد لنگرودى )
35
قاعده لا ضرر ( ترجمه القواعد الفقهية ) ( فارسى )
طول مدّت شير دهى ؛ و ذيل آيه كه شاهد ما در اين بحث است ، مؤيد همين دو حكم است ؛ به اين بيان كه : اگر يكى از اين دو ( پدر و مادر ) از انجام وظيفه خود سر باز زد ( مادر شير نداد ، يا پدر خرجى نداد ) ديگرى حق ندارد وظيفه خود را ترك كند ، چرا كه در اين وسط به بچه ضرر وارد مىشود . [ مراقب باشيد كه هر يك از اين دو ( پدر و مادر ) از انجام وظيفه خود سر باز نزنند ، و مادر به واسطه شير ندادن و پدر به واسطه خرجى ندادن به بچه ضرر وارد نكنند ] . ادامه آيه : « « . . . وَعَلَى الْوارِثِ مِثْلُ ذلِكَ . . . » ؛ و بر وارث او ( نيز ) لازم است مثل اين كار را انجام دهد ( و هزينه مادر را در دوران شير دادن تأمين نمايد ) . . . » ، نيز مؤيد همين معناست . در اين صورت ، كلمهء « لا تضار » به صيغهء معلوم است و « با » در « بولدها » زائده خواهد بود ؛ چرا كه ماده « مضارة » متعدى است و براى متعدى شدن نيازى به « با » ندارد . احتمال ديگر در معناى آيه اين است كه كلمه « لا تضار » را به صيغه مجهول بخوانيم ، كه در اين صورت « با » در « بولدها » باى سببيت است ، و معنايش اين مىشود كه مراقب باشيد ، مادر به سبب فرزندش متضرّر نشود ( لا تضار والدة بولدها ) ؛ يعنى اينگونه نباشد كه به خاطر ترس از فرزند دار شدن ، آميزش با همسر را ترك